Waarom kakelen kippen na het leggen van een ei?

Kip kakelt na leggen van eiWaarom kakelen kippen hard na het leggen van een ei?

Kippen kakelen vaak hard nadat ze een ei hebben gelegd omdat het leggen een intens proces is. Het geluid kan een ontlading van spanning zijn, een manier om met andere kippen te communiceren of een signaal dat er een ei is gelegd. Dit gedrag wordt ook wel het “eierlied” genoemd en komt veel voor bij leggende hennen.

Wanneer een kip een ei heeft gelegd, hoor je vaak een luid en opvallend gekakel. Sommige kippen maken een paar seconden geluid, terwijl andere kippen minutenlang luid roepen. Voor veel mensen met kippen is dit een herkenbaar moment: plots klinkt er luid gekakel uit het kippenhok of de ren en even later blijkt er een vers ei in het legnest te liggen.

Maar waarom kakelen kippen eigenlijk zo hard na het leggen van een ei?

Het harde kakelen na het leggen van een ei is een natuurlijk gedrag dat meerdere oorzaken kan hebben. Het kan een vorm van communicatie zijn met andere kippen, een reactie op de lichamelijke inspanning van het leggen, of een manier om spanning kwijt te raken nadat het ei gelegd is. Het proces van een ei maken is namelijk intensief voor het lichaam van een hen en duurt meestal 24 tot 26 uur.

Tijdens dat proces wordt in het lichaam van de kip stap voor stap de dooier, het eiwit, de vliezen en uiteindelijk de harde eierschaal gevormd. Pas wanneer het ei volledig ontwikkeld is, wordt het naar buiten gewerkt. Dat moment waarop het ei daadwerkelijk gelegd wordt noemen we ovipositie.

Voor veel kippen lijkt het kakelen daarna een soort aankondiging te zijn. Het kan een signaal zijn naar de rest van de toom, maar ook een manier voor de kip zelf om de spanning van het leggen los te laten.


Hoe ontstaat een ei in het lichaam van een kip?

Om goed te begrijpen waarom kippen kakelen na het leggen van een ei, helpt het om eerst te kijken naar hoe een ei eigenlijk ontstaat.

Een ei wordt namelijk niet in één keer gemaakt. Het ontstaat stap voor stap in het voortplantingssysteem van de hen.

Het proces begint in de eierstok, waar een dooier vrijkomt. Deze dooier wordt opgevangen door het begin van de eileider en begint vervolgens een reis door verschillende delen van het voortplantingskanaal.

In de eerste delen van de eileider wordt het eiwit rondom de dooier gevormd. Daarna ontstaan de dunne vliezen die later onder de eierschaal liggen.

De laatste en langste fase is de vorming van de eierschaal. In de schaalklier wordt kalk afgezet rondom het ei waardoor de harde schaal ontstaat. Deze fase duurt het langst en kan ongeveer 18 tot 21 uur duren.

Het lichaam van de kip gebruikt hierbij veel calcium. Daarom hebben leggende kippen ook calciumrijke voeding nodig. Verstandig is om die reden ook voldoende calcium aan te bieden zoals de Mineral grit

Wanneer de schaal volledig gevormd is, wordt het ei naar de cloaca verplaatst en uiteindelijk naar buiten gedrukt. Dat moment waarop het ei gelegd wordt noemen we ovipositie.

Cyclus van een ei bij een kip overzicht


Kakelen als ontlading na het leggen van een ei

Een belangrijke reden waarom kippen kakelen na het leggen van een ei is waarschijnlijk ontlading.

Het leggen van een ei vraagt behoorlijk wat van het lichaam van een kip. Tijdens het leggen van het ei trekken spieren samen om het ei naar buiten te werken. Zodra dat proces voorbij is, kan er een moment van ontspanning optreden.

Bij sommige kippen uit zich dat in luid kakelen.

Het kakelen kan dan worden gezien als een reactie op de inspanning die net heeft plaatsgevonden. Net zoals mensen soms diep zuchten of praten na een inspannende activiteit, kan een kip geluid maken nadat het ei gelegd is.

Niet elke kip doet dit even sterk. Sommige kippen maken nauwelijks geluid na het leggen, terwijl andere kippen duidelijk laten horen dat er zojuist een ei is gelegd en aanhoudend blijven doorkakelen.


Kakelen als communicatie binnen de toom

Kippen communiceren veel met geluiden. Ze gebruiken verschillende roepen om elkaar informatie te geven.

Het kakelen na het leggen van een ei kan daarom ook een vorm van communicatie met andere kippen zijn.

Door te kakelen kan een kip laten weten dat er iets gebeurd is in het legnest. Andere kippen reageren hier soms ook op. In een groep kippen zie je regelmatig dat meerdere kippen beginnen te kakelen wanneer één kip een ei heeft gelegd en ze met elkaar “meedoen”.

Het geluid kan daardoor een soort groepssignaal worden.

Het kakelen kan bijvoorbeeld betekenen dat:

  • er een ei is gelegd

  • het nest weer vrij is

  • er activiteit is bij het legnest

Dit soort geluiden helpen kippen om binnen de groep informatie uit te wisselen.


Weghouden van roofdieren.

Wetenschappers denken dat dit gedrag ook een evolutionaire oorsprong heeft.

In het wild kan luid geluid maken en zich van het nest verwijderen helpen om de aandacht van roofdieren weg te leiden van het nest. Door geluid te maken en zich te verplaatsen kan een kip een roofdier afleiden zodat het nest  en de eieren beschermd blijven.

Hoewel dit in een tuin natuurlijk niet nodig is, kan het gedrag nog steeds aanwezig zijn omdat het onderdeel is van het natuurlijke gedragsrepertoire van kippen.


Waarom kakelen sommige kippen harder dan andere?

Niet elke kip kakelt even hard of even lang na het leggen van een ei. Er zijn verschillende factoren die dit gedrag kunnen beïnvloeden.

Een van de belangrijkste factoren is het ras van de kip. Sommige kippenrassen staan bekend als luidruchtiger dan andere. Vooral hybride legkippen maken vaak duidelijk hoorbaar geluid nadat ze een ei hebben gelegd.

Daarnaast speelt ook het karakter van de kip een rol. Net als andere dieren hebben kippen verschillende persoonlijkheden. Sommige kippen zijn rustig en maken weinig geluid, terwijl andere kippen veel vocaler zijn. Ik heb hier 1 kip die eindeloos door kan blijven gaan, zowel voor de leg als na het leggen van het ei, dat het op een gegeven moment echt vervelend wordt. Een haan maakt minder geluid.

Ook leeftijd kan invloed hebben. Jonge hennen die net beginnen met leggen kunnen soms wat meer geluid maken omdat het proces nog nieuw voor hen is.

Ten slotte kan ook de omgeving een rol spelen. In een rustige tuin hoor je het kakelen vaak duidelijker dan in een omgeving met veel achtergrondgeluid.


Kakelen vóór het leggen van een ei

Sommige kippen maken niet alleen geluid nadat ze een ei hebben gelegd, maar ook vlak ervoor. Ik heb er hier één, de dame van op de foto en die kan rustig drie kwartier doorgaan, voor het leggen van het ei, maar ook na het leggen van het ei. Ze kan eindeloos doorgaan met de aankondiging hiervan. Minder leuk wordt het als ze ook de rest van de groep kippen meeneemt. Want dan wordt het in een kleine achtertuin echt een vervelend geluid.

Dit gebeurt meestal wanneer een kip op zoek is naar een geschikte plek om haar ei te leggen. Kippen hebben een sterk instinct om een veilige en rustige plek te zoeken voor het leggen van een ei. Wanneer een kip merkt dat het tijd is om te leggen, kan ze rondlopen, nesten bekijken en soms geluid maken.

Dit gedrag kan sterker worden wanneer een legnest bezet is door een andere kip. De kip kan dan wachten of op zoek gaan naar een andere plek. Het kakelen in deze fase hoort bij het nestzoekgedrag van kippen.


Doet eieren leggen pijn bij kippen?

Een vraag die veel mensen stellen is of het leggen van een ei pijn doet voor een kip.

Bij gezonde kippen verloopt het leggen van een ei meestal zonder problemen. Het proces kan inspanning vragen, maar het lichaam van de kip is biologisch aangepast om eieren te leggen. In de meeste gevallen is het kakelen dus geen teken van pijn.

Er zijn wel situaties waarin het leggen van een ei moeilijk kan gaan. Bijvoorbeeld wanneer een ei vast komt te zitten in het lichaam van de kip. Dit wordt legnood genoemd.

Een kip met legnood kan bijvoorbeeld:

  • langdurig persen

  • lusteloos zijn

  • moeilijk lopen

  • opgezet lijken

In zulke gevallen is het belangrijk om snel hulp te zoeken.

Gelukkig komt dit relatief weinig voor. In de meeste gevallen is kakelen na het leggen van een ei gewoon normaal gedrag. Wil je weten wat je bij legnood of een prolaps moet doen en wat het inhoud, lees dan dit artikel:


Wanneer kakelen normaal gedrag is

In de meeste gevallen is kakelen na het leggen van een ei een volledig normaal gedrag.

Je herkent normaal kakelen meestal aan het feit dat het direct na het leggen gebeurt en dat de kip verder gezond oogt. De kip eet, drinkt en scharrelt normaal rond.

Veel mensen die kippen houden herkennen het geluid na verloop van tijd. Het kan zelfs een handig signaal zijn dat er een nieuw ei in het legnest ligt.

Wil je meer weten over eieren en problemen hier rondom:


Veelgestelde vragen over kakelende kippen

Waarom kakelen kippen na het leggen van een ei?

Kippen kakelen na het leggen van een ei omdat het een natuurlijke reactie kan zijn op de inspanning van het leggen. Het kan ook een vorm van communicatie zijn met andere kippen in de toom.

Waarom kakelen kippen zo hard na het leggen?

Sommige kippen kakelen luid omdat het leggen van een ei een intens proces is. Het kakelen kan helpen om spanning los te laten of om andere kippen te laten weten dat er een ei is gelegd.

Doet het leggen van een ei pijn voor een kip?

Normaal gesproken doet het leggen van een ei geen pijn bij een gezonde kip. Het kan wel inspanning vragen. Als een kip moeite heeft met leggen kan er sprake zijn van legnood.

Kakelen alle kippen na het leggen van een ei?

Nee, niet alle kippen kakelen na het leggen. Sommige kippen zijn stil, terwijl andere kippen luid kakelen. Dit kan verschillen per ras, karakter en leeftijd.

Hoe lang kakelen kippen na het leggen?

Meestal duurt het kakelen slechts een paar seconden tot een paar minuten. Daarna wordt de kip meestal weer rustig en gaat ze verder met scharrelen.

Waarom kakelen kippen soms voordat ze een ei leggen?

Sommige kippen maken geluid wanneer ze een nest zoeken. Ze kunnen onrustig worden en rondlopen voordat ze een geschikte plek hebben gevonden om hun ei te leggen.

Waarom reageren andere kippen op het kakelen?

Kippen communiceren met geluiden. Wanneer één kip kakelt kan dat een signaal zijn dat er iets gebeurd is, waardoor andere kippen reageren.

Hoe vaak legt een kip een ei?

De meeste legkippen leggen ongeveer één ei per dag. Het maken van een ei duurt meestal ongeveer 24 tot 26 uur.

Waarom kakelen kippen soms midden op de dag?

Kippen kunnen ook kakelen wanneer ze opgewonden zijn, wanneer er voedsel is of wanneer er iets verandert in hun omgeving.

Wat betekent luid gekakel bij kippen?

Luid gekakel kan verschillende betekenissen hebben. Het kan een reactie zijn op het leggen van een ei, communicatie met andere kippen of een reactie op opwinding of gevaar.

Waarom maken kippen zoveel geluid in het legnest?

Wanneer meerdere kippen tegelijk een ei willen leggen kan er onrust ontstaan bij het legnest. Dit kan leiden tot meer geluid en gekakel.

Waarom kakelen jonge kippen vaak meer?

Jonge hennen die net beginnen met leggen kunnen soms meer geluid maken omdat het leggen van eieren nog nieuw voor hen is. Vooral in het voorjaar zie je dit gedrag. Lees in het artikel: Onrustige kippen in het voorjaar hier meer over.

Kan kakelen betekenen dat een kip stress heeft?

Ja, in sommige situaties kan kakelen ook voorkomen bij stress of onrust. Bijvoorbeeld wanneer kippen elkaar opjagen of wanneer er te weinig legnesten zijn.
Zoek je meer over gedrag van kippen en over problemen rondom gedrag kijk dan eens op de pagina: Kippengedrag en stress

Wanneer moet je je zorgen maken over kakelen?

Alleen kakelen is meestal geen probleem. Je moet vooral opletten als een kip moeite heeft met lopen, blijft persen of er ziek uitziet
Twijfel je, dan kan je de minigids downloaden om te kijken waar je op moet letten: Minigids, is mijn kip ziek

Hoe herken je dat een kip een ei gaat leggen?

Een kip die een ei gaat leggen kan rondlopen, nesten bekijken en rustiger worden zodra ze een geschikte plek heeft gevonden, soms zie je bij jonge dieren wat onrust.

 

Heb je een korte vraag over een zieke kip? Ik help je graag, app mij gerust.

Ontdek direct Mestonderzoek kippen, Gezondheidsproducten of lees mijn artikelen over gezondheid en ziektes en hoe je je kippen kunt ondersteunen.