Wanneer gaat mijn kip weer eieren leggen

jonge hen welke net legt — Jonge hen net aan de leg

Wanneer gaan kippen weer eieren leggen? Alles over winterstop, jonge hennen en signalen

Als je kippen geen eieren meer leggen, is dat vaak tijdelijk en meestal goed te verklaren. Kippen gaan meestal weer eieren leggen als de oorzaak van de legstop verdwijnt, bijvoorbeeld na de winter, na de rui of zodra een jonge hen oud genoeg is om te beginnen. Ook voeding, calcium, water, stress, leeftijd en gezondheid spelen mee. Zie je dat je hennen onrustiger worden, vaker het nest opzoeken, meer lawaai maken, een rodere kam krijgen of zich vaker laten treden door de haan, dan kan dat betekenen dat de leg dichterbij komt. De meeste jonge hennen beginnen ergens rond de 18 tot 22 weken, terwijl volwassen hennen na een legpauze vaak weer op gang komen zodra hun lichaam hersteld is en de omstandigheden beter worden.

Waarom leggen mijn kippen geen eieren meer?

Er zijn meerdere redenen waarom kippen tijdelijk stoppen met leggen. De bekendste oorzaken zijn winter, rui en leeftijd. Maar ook voeding, te weinig water, stress, ziekte, parasieten en hitte kunnen de leg flink remmen. Veel mensen denken dat een kip die gezond oogt vanzelf wel weer begint, maar zo simpel ligt het niet altijd. Eierproductie is gevoelig. Zodra de basis niet klopt, zie je dat meestal terug in het aantal eieren.

Een hen kan van buiten nog best normaal lijken, terwijl haar lichaam intern op de rem staat. Tijdens een ruiperiode gaat veel energie naar het maken van nieuwe veren. In de winter zorgt de korte daglengte ervoor dat het lichaam minder sterk op de leg is ingesteld. Bij ziekte of parasieten kiest het lichaam eerst voor herstel. En bij tekorten in voeding of water heeft een hen simpelweg te weinig bouwstoffen om goed door te leggen.

Daarom is de vraag wanneer kippen weer eieren gaan leggen eigenlijk altijd verbonden aan een andere vraag: waarom zijn ze gestopt?

Wanneer beginnen jonge hennen met leggen?

Jonge hennen beginnen meestal ergens rond de 18 tot 22 weken met leggen. Dat is een gemiddelde, geen vaste regel. Sommige hennen starten eerder, andere later. Dat hangt af van het ras, het seizoen, de voeding en hoe ver de hen lichamelijk ontwikkeld is. Kleine, lichtere legtypes zijn vaak eerder aan de beurt dan zwaardere of langzamer groeiende rassen.

Veel mensen kijken vooral naar de leeftijd in weken, maar dat is niet het hele verhaal. Een jonge hen moet niet alleen oud genoeg zijn, haar hele lichaam moet klaar zijn voor de leg. Haar voortplantingssysteem moet op gang komen en haar behoefte aan energie, eiwit, mineralen en calcium neemt toe. Daarom zie je vaak dat jonge hennen vlak voor de eerste eieren wat veranderen in gedrag. Ze lijken alerter, drukker of juist heel gericht bezig met nestplekken.

Het moment waarop een jonge hen begint, hangt ook samen met het seizoen. Een hen die opgroeit in een lichte periode van het jaar begint vaak makkelijker dan een hen die precies in een donkere winterfase in die overgang komt. Daardoor kunnen hennen uit hetzelfde koppel toch op verschillende momenten beginnen.

Hoe zie je dat een hen bijna gaat leggen?

Veel kippenhouders voelen het vaak al aankomen voordat het eerste ei er is. Een hen die bijna gaat leggen laat vaak subtiele, maar herkenbare veranderingen zien. Haar kam en lellen worden meestal roder en voller. Ze loopt vaker de nestkast in en uit. Soms blijft ze ergens even zitten alsof ze aan het oefenen is. Ook zie je vaak dat ze meer aanwezig is in de groep.

Sommige hennen worden onrustiger. Ze lopen meer heen en weer, maken meer geluid of reageren sneller op andere kippen. Andere lijken juist doelgerichter en zoeken vaker rustige plekjes op. Dat verschil in gedrag is normaal. Niet elke hen laat dezelfde voortekenen zien.

Een bekend teken is ook dat een hen door haar poten zakt als je haar benadert. Veel mensen noemen dat hurken. Ze doet dat soms als een haan in de buurt is, maar ook als jij haar wilt aaien, oppakken of over haar heen reikt. Dat gedrag hoort bij hormonale rijping. Het betekent niet automatisch dat er de volgende dag een ei ligt, maar het is wel vaak een teken dat de leg dichterbij komt.

Heb je een haan, dan zie je soms nog duidelijker dat een hen eraan toe is. Ze kan zich onderdaniger gedragen en zich vaker laten treden. Dat laat zien dat ze hormonaal verder in ontwikkeling is. Toch is een haan niet nodig om eieren te krijgen. Ook zonder haan gaan hennen gewoon leggen.

Waarom maakt een hen meer lawaai voor het leggen?

Veel hennen worden hoorbaar drukker in de aanloop naar de leg. Dat heeft vaak te maken met nestdrang en hormonale verandering. Een hen die richting de leg gaat, zoekt vaker een geschikte plek. Als ze die plek nog niet helemaal gevonden heeft, of als er gedoe is rond de nestkasten, kan dat onrust geven. Die onrust hoor je soms letterlijk terug.

Een hen kan dan meer praten, pruttelen, roepen of reageren op andere kippen. Zeker in een druk hok of bij weinig rustige nestplekken zie je dat vaker. Toch moet je daar niet te veel op varen. Meer lawaai betekent niet automatisch dat een hen bijna gaat leggen. Onrust kan ook komen door stress, verandering in de toom, een rangordeprobleem of gewoon een rumoerige omgeving.

Het helpt daarom om gedrag altijd samen te bekijken met andere signalen. Denk aan kamkleur, leeftijd, seizoen, nestgedrag en conditie. Juist die combinatie maakt het beeld duidelijker.

Lees in dit artikel er meer over:

Onrustige kippen in het voorjaar

Waarom kakelt mij kip na het leggen van een ei

Wanneer gaan kippen na de winter weer eieren leggen?

Veel hennen leggen in de winter minder of stoppen tijdelijk helemaal. Dat komt vooral door de kortere dagen. Daglengte heeft veel invloed op de leg. Als er minder licht is, schakelt het lichaam van de hen vaak terug. Daarom zie je bij kippen die op natuurlijk daglicht leven vaak een winterstop of in ieder geval een duidelijke daling in het aantal eieren.

Wanneer de dagen weer langer worden, komt de leg vaak vanzelf terug. Dat gebeurt meestal in de loop van de late winter of het voorjaar, maar niet bij elke hen precies tegelijk. De ene kip pakt de draad snel weer op, terwijl de andere langer nodig heeft. Dat hangt samen met leeftijd, conditie, ras en of er ook nog andere dingen meespelen, zoals rui, stress of een mindere gezondheid.

Een jonge hen die net gestart is, kan soms beter doorleggen dan een oudere hen die al een volledig legseizoen achter de rug heeft. Daardoor kan een toom in dezelfde periode toch heel wisselend reageren.

Gaan kippen na de rui weer eieren leggen?

Ja, meestal wel. Tijdens de rui gebruikt een hen veel energie en voedingsstoffen om nieuwe veren te maken. De leg gaat dan vaak omlaag of stopt helemaal. Dat is normaal. Het lichaam kiest in zo’n periode eerst voor herstel van het verenkleed en pas daarna weer voor eiproductie.

Sommige hennen zijn vrij snel door de rui heen. Andere doen er veel langer over. Daardoor verschilt het ook per kip wanneer de leg weer terugkomt. Een hen die zwaar of langzaam ruit, blijft meestal langer uit productie. Een hen die sneller klaar is met de rui, kan ook sneller weer beginnen.

Het is belangrijk om in die periode niet te snel ongerust te worden, zolang de hen verder een normale indruk maakt. De rui vraagt veel van het lichaam. Zodra die fase achter de rug is en de basis weer klopt, komt de leg vaak vanzelf weer terug. Ondersteun evt je kippen met de Vivace Energy Boost, hierin zit methionine welke ondersteunend is tijdens de rui. Kippen maken dit niet zelf aan.
Wil je meer weten over de rui, lees dan: Mijn kip is in de rui

Wanneer gaan oudere kippen weer leggen?

Oudere kippen kunnen vaak nog wel eieren leggen, maar meestal minder regelmatig dan in hun eerste legjaar. Ook zie je vaker langere pauzes in de winter en soms meer wisseling in formaat of kwaliteit van de eieren. Dat betekent niet dat oudere hennen meteen klaar zijn, maar wel dat je verwachtingen realistischer moeten zijn.

Na een legstop door winter, rui of stress hebben oudere hennen vaak meer tijd nodig om weer op gang te komen. Hun herstel gaat meestal wat trager en hun productie wordt minder strak dan bij jonge dieren. Waar een jonge hen snel een ritme opbouwt, zie je bij oudere kippen vaak een onregelmatiger patroon.

Soms denken mensen dat een oudere hen in het voorjaar vanzelf weer net zo gaat leggen als voorheen, maar dat is lang niet altijd realistisch. De leeftijd speelt gewoon mee. Dat is normaal en hoort bij het natuurlijke verloop van de leg.

Waarom spelen voeding en water zo’n grote rol bij de leg?

Een hen kan alleen goed leggen als ze dagelijks genoeg eet en drinkt. Eieren maken kost veel van het lichaam. Daarvoor zijn energie, eiwit, vitamines en mineralen nodig. Zodra een hen aan de leg is of weer gaat leggen, stijgt haar behoefte duidelijk. Vooral als de leg terugkomt na een periode van stilstand, moet haar lichaam weer flink schakelen.

Toch wordt juist dit deel vaak onderschat. Mensen kijken snel naar licht of leeftijd, maar vergeten dat een hen niet goed op gang komt als haar voeding niet klopt. Ook water is daarin heel belangrijk. Een kip die te weinig drinkt, kan snel terugvallen in productie. Zelfs een korte periode zonder goed beschikbaar water kan al invloed hebben op de leg.

Dat komt omdat een ei voor een groot deel uit water bestaat en het hele lichaam goed moet functioneren om een ei op te bouwen. Als een kip te weinig binnenkrijgt, kiest haar lichaam eerst voor de basisfuncties. De leg zakt dan vanzelf naar de achtergrond.

Hebben kippen extra calcium nodig als ze weer gaan leggen?

Zodra een hen begint met leggen, of na een pauze weer op gang komt, stijgt haar behoefte aan calcium sterk. Dat komt doordat de eischaal grotendeels uit calcium bestaat. Een goed legvoer is daarom belangrijk zodra hennen echt aan de leg zijn. Daarnaast kan een losse calciumbron, zoals oesterschelpen of kalk, vrij aangeboden worden naast het gewone voer.

Dat betekent alleen niet dat calcium een snelle oplossing is voor elke hen die niet legt. Als een kip nog te jong is, in de rui zit, te weinig daglicht krijgt, veel stress heeft of niet fit is, dan lost extra calcium dat niet op. Calcium helpt alleen goed als de rest van de basis ook klopt.

Je moet het daarom altijd nuchter bekijken. Calcium is belangrijk voor leggende hennen, maar het is geen wondermiddel. Een hen heeft ook passend voer, voldoende water, rust en een goede algemene gezondheid nodig om echt weer op gang te komen.

Lees meer over Calcium: Calcium tekort bij kippen

Hoe zien de eerste eitjes van jonge hennen eruit?

De eerste eitjes van jonge hennen zijn vaak kleiner dan later. Dat is normaal. In de opstartfase draait het legapparaat nog niet helemaal stabiel. Daardoor kunnen de eerste eieren wat wisselen in formaat, vorm of schaal. Soms zit er een klein ei tussen, soms een wat afwijkend ei en soms duurt het even voordat er een vaste regelmaat ontstaat.

Dat geldt niet alleen voor jonge hennen. Ook bij volwassen kippen die een tijd niet hebben gelegd, kan de herstart wat onregelmatig zijn. De eerste eieren na een winterstop of na de rui zijn niet altijd meteen zoals midden in het seizoen. Dat hoeft dus niet direct iets ernstigs te betekenen.

Pas als je steeds weer afwijkende eieren ziet, of als de hen tegelijk niet fit oogt, moet je verder kijken. Dan kunnen voeding, stress, ziekte of andere problemen een rol spelen.

Waarom leggen mijn kippen in het voorjaar nog steeds niet?

Veel mensen denken dat kippen vanzelf weer gaan leggen zodra het voorjaar begint. Vaak is dat ook zo, maar niet altijd. Langer daglicht helpt, alleen het is niet de enige factor. Een hen moet ook voldoende herstellen van de winter of van de rui. Daarnaast moeten voeding, water, conditie en gezondheid op orde zijn.

Als daar iets hapert, kan de leg nog steeds uitblijven, ook al is het al voorjaar. Parasieten kunnen bijvoorbeeld veel invloed hebben op de conditie. Ook een hen die veel energie kwijt is aan herstel, komt vaak niet snel weer op gang. Haar lichaam kiest dan eerst voor zichzelf en pas daarna voor de productie van eieren.

Oudere hennen moet je daarbij ook anders bekijken dan jonge dieren. Zij gaan vaak wel weer leggen, maar minder strak en minder veel dan in hun eerste legjaar. Het is dus niet altijd zo dat elke kip in het voorjaar ineens weer volop aan de leg gaat.
Twijfel je over parasieten, overweeg dan eens een mestonderzoek per post

Wat kun je doen om kippen weer aan de leg te krijgen?

De verstandigste aanpak is simpel. Zorg voor goed legvoer als je hennen in of vlak voor de leg zitten. Geef altijd schoon drinkwater. Zorg voor rustige nestplekken. Geef leggende hennen toegang tot calcium zoals kippen grit, naast hun gewone voer. Controleer of er geen duidelijke stress in de groep zit en kijk goed naar conditie, verenpak en algemene gezondheid en sluit parasieten of bloedluizen uit.

Dat zijn geen spectaculaire tips, maar wel precies de dingen die het verschil maken. Veel problemen rond legstop zitten niet in één groot mysterie, maar in meerdere kleine punten die samen optellen. Een hen die te weinig rust heeft, wat achterloopt in conditie en net uit de rui komt, heeft vaak gewoon tijd en goede basiszorg nodig.

Het helpt ook om per kip te kijken in welk stadium ze zit. Een jonge hen die nog niet begonnen is, heeft vooral tijd en rust nodig. Een hen in de rui moet eerst door die verenwisseling heen. Een hen die door winterlicht stilviel, moet vaak wachten op langere dagen. En een kip die uit conditie is, heeft eerst herstel nodig.

Hebben hennen een haan nodig om eieren te leggen?

Nee. Een haan is niet nodig om eieren te krijgen. Hennen leggen ook zonder haan. Een haan zorgt alleen voor bevruchte eieren. Toch kan een haan wel zichtbaar maken dat een hen hormonaal verder in ontwikkeling is. Ze laat zich dan makkelijker treden of wordt wat onderdaniger in haar gedrag.

Dat zijn signalen, geen voorwaarden. Ook zonder haan kun je vaak zien dat een hen bijna gaat leggen. Dan hurkt ze bijvoorbeeld als je haar benadert, zoekt ze vaker het nest op en wordt ze actiever of juist opvallend gericht op rustige plekjes.

Voor de leg zelf maakt het dus niet uit of er wel of geen haan aanwezig is. Voor het gedrag kan het soms wel nét iets duidelijker worden.

Wanneer moet je verder kijken dan een normale legpauze?

Niet elke legpauze is vanzelfsprekend. Als een hen langdurig niet legt en je ziet tegelijk dat ze mager wordt, bleek oogt, sloom is, rommelige ontlasting heeft of duidelijk niet fit is, dan moet je verder kijken dan alleen seizoen of leeftijd. Hetzelfde geldt als maar één hen achterblijft terwijl de rest alweer op gang komt.

Ook herhaalde problemen met zwakke schalen, vreemde eieren of een heel trage herstart kunnen een teken zijn dat de basis niet goed genoeg is. Dan is het slimmer om systematisch te kijken naar voer, water, conditie, parasieten en andere mogelijke oorzaken dan om alleen af te wachten.

Juist omdat legstop zo veel oorzaken kan hebben, is het goed om niet alles automatisch op winter, leeftijd of rui te schuiven. Soms klopt dat, maar soms speelt er meer.

Gebruik hier eventueel de checklist, Is mijn kip ziek? voor.

Veelgestelde vragen over kippen die weer eieren leggen

Wanneer gaan kippen na de winter weer leggen?

Vaak zodra de dagen weer langer worden, meestal richting laat winter of voorjaar. Dat lukt het best als er niet ook nog rui, ziekte, stress of tekorten meespelen.

Wanneer begint een jonge hen met leggen?

Meestal rond de 18 tot 22 weken, afhankelijk van ras, seizoen, voeding en ontwikkeling.

Hoe weet je of een kip bijna een ei gaat leggen?

Vaak zie je een rodere kam, meer nestgedrag, meer geluid, meer onrust en soms hurkgedrag als je haar benadert.

Waarom hurkt een hen als je haar wilt aaien?

Dat hoort vaak bij hormonale rijping. Het is een teken dat ze geslachtsrijp wordt of bijna aan de leg is, al is het geen garantie dat er meteen een ei komt.

Waarom maakt een hen meer lawaai voor het leggen?

Dat komt vaak door nestdrang en onrust rond het zoeken naar een geschikte legplek.

Helpt extra calcium als kippen niet leggen?

Alleen als calcium echt deel van het probleem is en de rest van de basis ook klopt. Calcium alleen lost geen winterstop, rui, stress of ziekte op.

Waarom leggen kippen in het voorjaar soms nog niet?

Dat kan komen door rui, leeftijd, voeding, watertekort, parasieten, stress of herstel na een mindere periode.

Zijn kleine eerste eitjes normaal?

Ja. De eerste eieren van jonge hennen zijn vaak kleiner en soms wat onregelmatig.

Wil je meer weten over eieren en problemen hier rondom:

Bronnen

Washington State University, Factors Affecting Egg Production in Backyard Chicken Flocks
University of Maryland Extension, Feeding the Flock
The Poultry Site, Moulting: A Natural Process
UF/IFAS Extension, informatie over start van de leg en kleine pluimveekoppels
University of Maryland Extension, achtergrond over hobbytoompjes, voeding en basismanagement

Heb je een korte vraag over een zieke kip? Ik help je graag, app mij gerust.

Ontdek direct Mestonderzoek kippen, Gezondheidsproducten of lees mijn artikelen over gezondheid en ziektes en hoe je je kippen kunt ondersteunen.