Het kippenhok schoonmaken: zo doe je dat
Hoe maak je een kippenhok schoon? Verwijder eerst al het strooisel en de mest, veeg alle oppervlakken grondig af en behandel spleten en hoekjes met diatomeenaarde of een silicaproduct tegen bloedluis. Reinig de wanden met Dasty of groene zeep, laat het hok volledig drogen en breng vers strooisel aan. Doe deze grondige schoonmaakbeurt minimaal vier keer per jaar en ververs dagelijks de mest onder de stok, en wekelijks het nestmateriaal in de legnesten, vooral als daarin mest ligt.
Hygiëne voorkom je ziekte mee. Goede hygiëne draagt bij aan een goede weerstand van jek ippen
Hoe vaak schoonmaken?
Er zijn twee niveaus van schoonmaken: de wekelijkse onderhoudsbeurt en de grondige seizoensschoonmaak. Beide zijn noodzakelijk en vullen elkaar aan.
De wekelijkse beurt is snel gedaan. Je verwijdert dagelijks tot 1x per week de mest onder de stok (afhankelijk van hoeveel kippen je hebt), woelt het strooisel om of vult het aan, controleert de legnesten en vervangt bevuild nestmateriaal. Ook de drink- en voerbakken krijgen wekelijks een schoonmaakbeurt. Dit kost je tien tot vijftien minuten en voorkomt dat problemen zich ophopen.
Ook controleer je vooral van maart tot begin november het hok wekelijks op bloedluizen
De grote schoonmaak doe je minimaal vier keer per jaar, dus per seizoen één keer. In de praktijk is het verstandig om deze te plannen aan het begin van de lente en aan het einde van de zomer, omdat bloedluis zich in de warme maanden het snelst vermenigvuldigt. Heb je een infectie, parasieten of wormen gehad, of zie je tekenen van schimmel of ziekte bij je kippen, dan maak je vaker schoon. Plan de grote beurt altijd bij droog weer. Een hok dat niet volledig droogt voor je het weer inricht, trekt schimmel en houdt vocht vast en vocht is de beste vriend van bloedluis en bacteriën.
Stap voor stap: de grondige schoonmaak
Stap 1: Kippen buiten
Doe de grote schoonmaak overdag als de kippen vrije uitloop hebben. Zo staan ze niet in de weg, en adem je zelf geen stof en ammoniak in terwijl zij erbij zijn.
Stap 2: Alles eruit
Verwijder al het strooisel, nestmateriaal, de stok als die afneembaar is, en alle voer- en drinkbakken. Gooi het oude strooisel op de composthoop of in de groene container, kippenmest is uitstekende compost, maar gebruik het niet vers op de moestuin omdat het te stikstofrijk is en bacteriën kan bevatten. Laat het eerst minimaal zes maanden composteren.
Stap 3: Droog uitvegen en afkloppen
Veeg alle oppervlakken droog uit met een harde borstel: wanden, plafond, vloer, hoekjes en spleten. Klop nestkasten en de stok goed af. Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, maar het is juist hier dat bloedluis zich bij duizenden tegelijk verstopt. Droog uitvegen verwijdert al het losse materiaal en maakt de volgende stappen effectiever.
Stap 4: Nat schoonmaken, en waarom je géén hogedrukreiniger gebruikt
Dit is een punt waar veel kippenhouders de fout ingaan. Een hogedrukreiniger lijkt ideaal voor een grondig schone hok, vooral ook bij kunststof kippenhokken. Maar bij een bloedluisinfectie is het juist niet effectief. Bloedluis drijft op water. Spuit je met hoge druk, dan worden de mijten niet gedood maar verspreid door het hele hok en omgeving en zodra het water opdroogt, kruipen ze gewoon weer in de spleten. Je hebt dan meer werk gedaan voor hetzelfde of een slechter resultaat.
Gebruik in plaats daarvan een emmer met warm water en Dasty of groene zeep, en schrob alle oppervlakken met een stevige borstel. Dasty is een krachtig ontvettend reinigingsmiddel dat goed werkt op de vettige aanslag die kippenmest achterlaat op wanden en vloeren, maar ook bloedluis dood je ermee. Het is betaalbaar, overal verkrijgbaar en veilig te gebruiken in het hok mits je goed naspoelt. Schrob de wanden, vloer, legnesten en de stok grondig, spoel na met schoon water en laat alles goed opdrogen.
Bij een kunststof hok is een stoomreiniger een uitstekende optie. Stoom dringt door in kieren en verbindingen, doodt bloedluis en hun eitjes door hitte en laat geen chemische residuen achter. Kunststof verdraagt stoom goed en droogt bovendien snel. Voor houten hokken is stoom minder geschikt omdat het het hout te veel vocht geeft.
Stap 5: De verfbrander, de meest ideale tool tegen bloedluis
Voor wie kampt met bloedluis is een verfbrander het meest effectieve wapen bij de schoonmaak van een houten hok. De hitte van de brander doodt niet alleen de volwassen mijten maar ook hun eitjes, die nauwelijks reageren op chemische middelen. Je bewerkt alle spleten, hoekjes, houtverbindingen, de onderkant van de stok en de randen van de legnest methodisch met de vlam of met de hitte van een verfbrander. Bloedluis overleeft geen directe hitte.
Heb je geen verfbrander? Een crème brûlée-brander uit de keuken of die van de Action volstaat prima voor een kleiner hok. Het principe is hetzelfde: directe hitte op de plekken waar de luis zich verschuilt. Werk heel handig, maar houd brandbaar materiaal uit de buurt. Laat het hout na het branden even afkoelen voor je verder gaat met de volgende stap. Zet voor de zekerheid een tuinslang of een emmer water bij je in de buurt.
Stap 6: Behandel spleten en wanden
Na het schoonmaken en drogen behandel je alle oppervlakken om toekomstige infecties te voorkomen of een bestaande infectie verder aan te pakken.
Diatomeenaarde, ook wel kiezelgoer genoemd, is een natuurlijk, mechanisch werkend middel op basis van gefossiliseerde algenschelpen. De microscopisch kleine deeltjes beschadigen het uitwendige skelet van bloedluis, waardoor de mijt uitdroogt en sterft. Pers het poeder in alle spleten, hoekjes en houtverbindingen. Strooi het ook op de vloer en in de legnesten. Gebruik bij het aanbrengen een stofmasker, want het poeder irriteert de luchtwegen. Strooi matig, zodat het voor je kippen niet 1 grote stofwolk gaat worden als ze het hok weer in gaan.
Silicaproducten zoals Silicagel of Finecto protectspray worden aangebracht op de wanden en vormen een laag die bloedluis mechanisch bestrijdt. Ze zijn langduriger werkzaam dan diatomeenaarde en hechten goed op zowel hout maar wat minder op kunststof. Breng ze aan met een kwast of spuitfles, met extra aandacht voor alle hoekjes en langs alle verbindingen. Combineer dit met diatomeenaarde in de spleten voor het beste resultaat.
Een andere optie is de Natural Mite Stop deze kapselt de bloedluis en eitjes in waardoor ze niet meer kunnen bewegen en naar je kippen kunnen komen.
Finecto bloedluisvallen of bloedluisbakjes werken op een slimme manier: ze maken gebruik van het gedrag van bloedluis zelf. Overdag zoekt de luis een donkere, smalle schuilplek op, de val biedt precies die plek. Zo controleer je overdag makkelijk of er bloedluizen in je hok zitten. Hang de vallen nabij de stok en de legnesten, waar de concentratie het hoogst is.
De bloedluisbakjes bevat olie. Zodra je de bloedluizen naar je kip toe willen zullen ze eerst de bloedluisbakjes moeten passeren. Hierin zal een deel van de bloedluis het niet halen omdat ze in de olie blijven zitten.
Stap 7: Volledig laten drogen
Laat deuren en luiken wijd open staan en geef het hok bij voorkeur een volledige dag om te drogen. Voor houten hokken is dit absoluut essentieel. Een hok dat nog vochtig is als je het weer inricht, geeft schimmel en bacteriën alle kans. Heb je weinig tijd? Gebruik dan een ventilator om het drogingsproces te versnellen.
Stap 8: Vers strooisel aanbrengen
Breng een ruime laag vers strooisel aan minimaal 5 cm en vul de legnesten met vers nestmateriaal en hang de stok terug. Zet drink- en voerbakken schoon terug op hun plek.
Welke bodembedekking gebruik je?
De keuze van bodembedekking heeft directe invloed op de hygiëne, de luchtkwaliteit in het hok en de kans op bloedluisproblemen. Het is een keuze die veel houders niet bewust maken, maar die er wel toe doet.
Hennep vezel of vlas zijn populaire keuzes, en dat is niet voor niets. Ze absorberen vocht goed, composteren makkelijk en zijn van nature minder aantrekkelijk voor bloedluis dan stro. Gebruik altijd onbehandeld hout behandeld hout kan chemische stoffen bevatten die schadelijk zijn voor kippen.
Zand werkt goed op de vloer van de ren maar is minder geschikt als enige bodembedekking in het hok zelf. Zand absorbeert weinig vocht en wordt bij nat weer snel een modderige massa die meer problemen oplevert dan het oplost.
Gebruik geen stro als strooisel. Dit is een belangrijk punt. Stro is van binnen hol. Die holle stengels zijn de perfecte schuilplek voor bloedluis en andere parasieten. Ze kruipen erin, zijn nauwelijks te bereiken met bestrijdingsmiddelen en vermenigvuldigen zich er ongestoord. Behandel je het hok met diatomeenaarde of een silicaproduct, dan bereik je de luis in de holle strostengels nauwelijks. Stro als nestmateriaal in de legnesten is iets minder problematisch omdat je dat vaker ververst, maar ook daar geeft hennepvezel of houtsnippers de voorkeur. Als vloerstrooisel in het hok is stro echt af te raden.
Meer over de keuze van bodembedekking en wat het beste werkt in welke situatie lees je in het artikel over bodembedekking voor kippen.
Houten hok versus kunststof hok
Dit is een praktisch verschil dat veel houders onderschatten bij de aanschaf van een hok, maar dat bij de schoonmaak wel uitmaakt.
Een houten hok isoleert beter dan kunststof, warmer in de winter, koeler in de zomer. Het voelt natuurlijker aan voor de kippen en is makkelijker zelf te repareren of aan te passen. Maar bij de schoonmaak heeft hout duidelijke nadelen. Hout heeft poriën en spleten waar bloedluis zich in nestelt en heel moeilijk uit te verdrijven is. Nat schrobben vereist zorgvuldig drogen achteraf, anders rot het hout en krijg je schimmelvorming. De behandeling met silicaproducten en diatomeenaarde is bij hout essentieel, maar ook tijdrovender dan bij kunststof. Bij een ernstige bloedluisinfectie is een houten hok veel moeilijker volledig te ontsmetten dan een kunststof exemplaar. De verfbrander is bij houten hokken dan ook een onmisbaar hulpmiddel.
Een kunststof hok heeft gladde oppervlakken die bloedluis nauwelijks schuilplaats bieden. Het is makkelijk schoon te maken met Dasty en water, en een stoomreiniger werkt hier uitstekend, de hete stoom dringt door in alle naden en verbindingen en doodt mijten en eitjes door hitte. Kunststof droogt bovendien snel, wat de schoonmaak een stuk praktischer maakt. Het grote nadeel van kunststof is de isolatie: in de zomer kan het in een kunststof hok erg warm worden, wat stress geeft aan de kippen en de ventilatie extra belangrijk maakt. Ook bij kunststof hokken raden we aan om diatomeenaarde te gebruiken in de hoekjes en verbindingen ook kunststof heeft naden waar luis zich kan verschuilen.
Twijfel je over een kunststof of houten hok: Houten hok of kunstof kippenhok, welke kies je?
Legnesten apart schoonmaken
Legnesten verdienen extra aandacht en worden door veel mensen te weinig meegenomen in de schoonmaakroutine. Kippen zitten er lang en stil in, ideaal voor bloedluis om rustig op de kip te komen. Bovendien verontreinigen kippen die gewoontegetrouw in de nesten slapen het nestmateriaal snel met mest, waardoor eieren vuil worden en de kans op bacteriële besmetting toeneemt.
Ververs nestmateriaal wekelijks of zodra het vuil of vochtig is. Gebruik bij voorkeur hennepvezel, nestmatten, of hooi in de nesten. Strooi bij elke verversing een dunne laag diatomeenaarde op de bodem van het nest onder de nieuwe laag nestmateriaal, zo houd je de luis op afstand zonder dat de kippen er direct mee in contact komen. Controleer bij elke grote schoonmaakbeurt de hoekjes en verbindingen van de nestkast grondig.
Drink- en voerbakken
Drink- en voerbakken worden vaak vergeten in de schoonmaakroutine, maar een vieze drinkbak is een broedplaats voor bacteriën, algen en schimmels. Ververs het drinkwater dagelijks en schrop de drinkbak wekelijks uit met een product naar keuze. Spoel altijd goed na zodat er geen zeepresidu achterblijft.
Biofilm (groene aanslag) maken je kippen ziek. Door het gebruik van Gustoso darmbalans krijg je geen bio film meer in je water en ondersteun je gelijk de darmen van je kip
Voerbakken maak je wekelijks leeg en veeg je af. Nat voer of voer dat in contact is geweest met water kan binnen een dag schimmelen, wat gevaarlijk is voor kippen. Gebruik bij voorkeur voerbakken met een regenkap of hang ze op zodat het voer droog blijft en je minder last hebt van ratten en muizen die op het voer afkomen.
Voer en drinkbakken op poten zijn hygiënischer, deze vind je in de webshop.
Goede hygiëne is echt belangrijk en daar horen ook deze klusjes bij. Wil je meer weten hoe en wat belangrijk is tav de weerstand van je kippen, lees dan eens deze artikelen.
- Weerstand bij je kippen verhogen
- Mijn kip wil niet op stok
- Bloedluis welke middelen zet je in?
- Natuurlijke middelen, regulier en natuurlijk wanneer kies je wat
Producten die het makkelijker maken schoon te maken:
Dit bericht op Instagram bekijken