Wanneer heeft een kip extra toevoegingen nodig

Wanneer heeft een kip extra toevoegingen echt nodig?

Niet elke kip heeft extra toevoegingen nodig. Als je kippen een goed en volledig voer krijgen, dan is dat in de basis meestal genoeg. Toch zijn er momenten waarop een kip tijdelijk meer nodig heeft dan alleen gewone voeding. Dat zie je vooral tijdens de rui, bij warm weer, na ziekte, na een mindere periode, bij het begin van de leg of als een hen dunne eierschalen legt. Ook jonge kuikens of kippen die slecht eten, kunnen soms wat extra ondersteuning gebruiken.

Dat betekent niet dat je bij elk probleem meteen naar supplementen moet grijpen. Vaak zit de grootste winst juist in de basis. Krijgt de kip goed voer, drinkt ze genoeg, heeft ze rust, zit ze niet vol stress en is ze verder gezond? Pas als een kip tijdelijk meer van haar lichaam vraagt, of juist minder goed eet of herstelt, kan een extra toevoeging echt zinvol zijn.

Voor nieuwe kippenhouders is dat vaak het lastigste deel. Je ziet een kip wat minder lekker in haar veren zitten, legt minder eieren of oogt wat slomer, en dan is het verleidelijk om van alles te willen geven. Alleen werkt dat niet altijd zo. Soms heeft een kip vooral tijd nodig. Soms moet je juist eerst naar voer, water of stress kijken. En soms is een extra toevoeging wél precies wat helpt.

Wanneer zijn extra toevoegingen meestal niet nodig?

Als een kip gezond is, goed eet, genoeg drinkt en een compleet voer krijgt dat past bij haar levensfase, dan zijn extra toevoegingen meestal niet nodig. Dat geldt voor veel hobbykippen. Een goede legkorrel voor leggende hennen of een passend opfokvoer voor jonge dieren is vaak al zo samengesteld dat de meeste voedingsstoffen erin zitten.

Daar gaat het in de praktijk ook vaak mis. Veel kippen krijgen naast hun gewone voer ook nog granen, maïs, brood, keukenrestjes of veel snacks. Dan lijkt het alsof ze goed eten, maar in werkelijkheid eten ze minder van het complete voer dat juist de basis hoort te zijn. Daardoor kan de balans scheef raken. Dan lijkt het alsof een kip extra vitamines of mineralen nodig heeft, terwijl het echte probleem is dat ze te veel “lekkers” krijgt en te weinig van haar gewone voer eet.

Daarom is het slim om altijd eerst hiernaar te kijken. Wat eet deze kip echt op een dag? Hoeveel van haar gewone voer krijgt ze binnen? En drinkt ze genoeg? Extra toevoegingen hebben pas echt zin als die basis klopt of als je weet dat er tijdelijk meer nodig is.

Lees voor meer informatie: Vitamine tekort en voeding voor kippen

Wanneer heeft een kip tijdens de rui extra ondersteuning nodig?

De rui is een van de duidelijkste momenten waarop een kip tijdelijk meer kan vragen van haar lichaam. Tijdens de rui maakt een kip nieuwe veren aan. Dat kost veel energie en ook veel bouwstoffen. Veren bestaan voor een groot deel uit eiwit. Daarom zie je vaak dat kippen in de rui wat meer terugvallen in conditie, minder actief zijn of stoppen met leggen.

Voor veel kippen is dat een normale fase waar je niet meteen iets voor hoeft te geven. Maar sommige kippen gaan echt zichtbaar achteruit. Ze worden magerder, krijgen een dof verenkleed, blijven lang kaal of lijken wat futloos. Dan is extra ondersteuning logischer.

Vooral extra aandacht voor goed voer is in die periode belangrijk. Een kip in de rui heeft niet per se tien verschillende producten nodig, maar wel voeding die haar helpt om die veren netjes opnieuw op te bouwen. Soms is een tijdelijke multivitamine of een iets rijkere ondersteuning zinvol als een kip slecht door de rui heen komt zoals een product met Methionine.
Je kunt hierbij denken aan de Vivace Energy Boost welke meerdere aminozuren heeft oa de Methionine.
Daarbij kan je denken aan een multivitamine, maar wanneer kippen voldoende van hun legkorrel eten zou bovenstaande nuttiger zijn mijn inziens.
Vaak zie je tijdens de rui ook meer infectie of parasieten druk, weerstand daalt.
Er zijn producten op de markt die specifiek gericht zijn op ondersteuning van het maagdarmkanaal en de darmflora. Een voorbeeld daarvan is Avi Flora Pro, dat wordt ingezet als aanvulling in periodes van stress, rui, minder weerstand wanneer kippen gevoeliger zijn.

Wanneer heeft een kip extra calcium nodig?

Calcium is vooral belangrijk voor leggende hennen. Zodra een hen eieren legt, gebruikt haar lichaam veel calcium voor de eischaal. Daarom hebben leggende kippen meer calcium nodig dan kippen die nog niet leggen of kippen die tijdelijk uit productie zijn.

Voor een hen die goed legt, is een goede legkorrel meestal de basis. Daarnaast kan een losse calciumbron zoals grit, kalk of oesterschelpen zinvol zijn. Vooral als je merkt dat eieren dunnere schalen krijgen, sneller breken of de schaal minder stevig aanvoelt.

Extra calcium is niet voor elke kip nodig. Een jonge hen die nog niet legt, heeft daar meestal nog niets extra’s aan. En een kip die niet legt door rui, ziekte of stress gaat ook niet ineens beter leggen doordat je calcium geeft. Calcium helpt vooral als de kip al in de leg zit of als de schaalvorming ondersteuning nodig heeft. Zie je dus een kip die geen eieren legt, dan moet je jezelf eerst afvragen waarom ze niet legt. Pas daarna kijk je of calcium echt logisch is.

Bij warm weer ligt het net iets anders. Tijdens hitte eten kippen minder, maar hebben ze nog steeds calcium nodig voor de eischaal. Daarnaast verandert het lichaam door het hijgen: kippen verliezen meer CO₂, waardoor de zuur-base balans verschuift. Dit kan de opname en het gebruik van calcium verstoren.

Het gevolg is dat je in warme periodes soms ineens dunnere schalen ziet, zelfs bij kippen die normaal goed leggen. Niet omdat er direct te weinig calcium in het voer zit, maar omdat het lichaam het minder efficiënt kan gebruiken.

In zulke situaties kan het helpen om:

zorgen dat calcium altijd vrij beschikbaar is (zoals oesterschelpen),
ervoor te zorgen dat kippen blijven eten (koel, vers voer, liefst in de ochtend of avond),
en bij duidelijke problemen tijdelijk extra ondersteuning te geven via voer of water.

Maar ook hier geldt: eerst de omstandigheden verbeteren. Zonder voldoende voeropname en goede verzorging heeft extra calcium maar beperkt effect.

Lees hier:

Wanneer is extra ondersteuning bij warm weer zinvol?

Warm weer vraagt veel van kippen. Ze kunnen niet zweten zoals mensen. Als het heet is, raken ze hun warmte vooral kwijt door te hijgen, minder te bewegen en meer te drinken. Tegelijk eten ze vaak minder. En juist daar zit het probleem. Minder eten betekent ook minder opname van voedingsstoffen.

Bij hogere temperaturen, meestal vanaf ongeveer 28 graden en zeker daarboven, kan er sprake zijn van hittestress. Je herkent dat aan open bek ademen, vleugels iets van het lichaam af houden, sloom gedrag en minder activiteit. Sommige kippen trekken zich terug in de schaduw en reageren minder alert.

Door die hitte gebeurt er meer in het lichaam dan je aan de buitenkant ziet. De stofwisseling verandert, de zuur-base balans kan verschuiven en het lichaam verbruikt meer van bepaalde stoffen, terwijl er juist minder binnenkomt via voeding. Dat maakt dat kippen sneller uit balans raken.

Dat is het moment waarop extra ondersteuning soms zinvol wordt. Niet omdat warmte op zichzelf direct een tekort veroorzaakt, maar omdat de combinatie van minder eten, meer verbruik en stress ervoor zorgt dat een kip het moeilijker heeft om alles zelf bij te houden.

De eerste stap is altijd praktisch. Zorg voor schaduw, voldoende fris en schoon drinkwater, ventilatie en rust. Zet water eventueel op meerdere plekken en ververs het vaker, omdat kippen bij hitte veel meer drinken.

Pas daarna kun je denken aan tijdelijke ondersteuning via het drinkwater. Bij hittestress wordt vaak gekozen voor vitamine C en elektrolyten. Vitamine C speelt een rol bij stressreacties en helpt het lichaam omgaan met warmtebelasting. Elektrolyten zoals natrium en kalium ondersteunen de vochtbalans, die bij veel drinken en hijgen uit evenwicht kan raken.

Gebruik dit kortdurend, rondom warme dagen of hittepieken, en niet standaard wekenlang achter elkaar.

Maar ook hier geldt: een toevoeging is een aanvulling, geen oplossing voor een te warm hok, te weinig schaduw of slecht drinkwater. Als die basis niet klopt, blijft een kip het zwaar houden, wat je ook toevoegt.

Lees hier:

Wanneer heeft een kip na ziekte iets extra’s nodig?

Na ziekte is een kip vaak niet meteen weer de oude, ook al lijkt het ergste voorbij. Dat zie je vooral aan de eetlust, conditie en energie. Sommige kippen gaan na een mindere periode vrij snel weer normaal eten en opknappen. Andere blijven wat slap, eten minder of houden wisselende mest.

Juist in die herstelfase kan extra ondersteuning logisch zijn. Niet omdat een supplement alles oplost, maar omdat een kip tijdelijk hulp kan gebruiken bij opname, herstel en weer op krachten komen. Dat kan bijvoorbeeld een lichte multivitamine zijn of ondersteuning voor de darm als die duidelijk van slag is geraakt.

Voor nieuwe kippenhouders is het belangrijk om te begrijpen dat een kip na ziekte soms gewoon tijd nodig heeft. Je hoeft niet altijd meteen van alles te geven. Maar als een kip na een behandeling slecht terugkomt in conditie of opvallend kwetsbaar blijft, dan is dat wel een moment waarop gerichte ondersteuning passend kan zijn.
Ook hier kan je denken aan de ondersteuning van de Vivace Energyboost. Juist bij ziekte krijgt het lichaam het te verduren en kan het wel wat ondersteuning gebruiken.

En na een antibioticakuur?

Na een antibioticakuur kijken veel mensen naar darmondersteuning. Dat is niet vreemd. Antibiotica kunnen namelijk niet alleen de verkeerde bacteriën raken, maar ook invloed hebben op de darmflora. Daardoor kan een kip daarna even gevoeliger zijn in haar spijsvertering of wat minder mooi herstellen.

Ook hier moet je het simpel houden. Niet elke kip die antibiotica heeft gehad, heeft automatisch een heel stappenplan nodig. Maar als je merkt dat de mest wisselend blijft, de kip slecht eet of de conditie achterblijft, dan is dat wel een logisch moment om te denken aan ondersteuning van de darm en het herstel.

Dus niet standaard uit gewoonte, maar wel gericht als je ziet dat het nodig is.

Middelen waarbij je qua ondersteuning kan denken als je wat wil doen zijn een probiotica of een Gustoso Darmbalans

Wanneer hebben jonge kuikens extra toevoegingen nodig?

Bij kuikens ligt het iets anders. Jonge kuikens zijn gevoeliger dan volwassen kippen, omdat ze nog volop in ontwikkeling zijn. Toch geldt ook hier dat een goed opfokvoer de basis moet zijn. Daar hoort het grootste deel van de voeding al in te zitten.

Beginnende kippenhouders denken soms dat kuikens standaard allemaal extra vitamines nodig hebben. Dat is niet altijd zo. Wat kuikens vooral nodig hebben, is warmte, rust, schoon water en goed voer. Alleen als kuikens zwak zijn, slecht groeien, slecht eten of door een stressvolle start zijn gegaan, kan tijdelijke ondersteuning logisch zijn.

Ook bij kuikens geldt dus: eerst de basis, dan pas extra’s.
Wat bij wat twijfelende natte mest fijn is, en wat ik veel fokkers hoor doen, is zuren toevoegen in het drinkwater. Ik kan en mag niet alles vertellen waarvoor. Maar denk hierbij aan de Avi Flora of de Gustoso Darmbalans.

Wanneer zijn extra toevoegingen in de winter zinvol?

In de winter denken veel mensen meteen aan extra vitamines. Soms is dat terecht, maar vaak ook niet. Kippen die goed voer krijgen, krijgen via dat voer meestal al veel binnen. Toch is de winter een periode waarin bepaalde dingen sneller opvallen. Kippen komen soms minder buiten, krijgen minder zonlicht en de leg kan teruglopen.

Vooral bij leggende hennen kan dat zichtbaar worden in schaalsterkte of conditie. Dan kun je kijken of er iets extra’s nodig is, bijvoorbeeld rond calcium of ondersteuning in een donkere periode. Maar ook hier is het niet zo dat elke kip in de winter automatisch supplementen nodig heeft.

Een kip die goed eet, goed op gewicht blijft en verder weinig problemen heeft, hoeft in de winter niet standaard van alles extra te krijgen. Het wordt pas logisch als je echt ziet dat de belasting groter wordt of de conditie terugloopt.

Wanneer is extra ondersteuning bij stress logisch?

Stress wordt vaak onderschat bij kippen. Nieuwe kippen in de groep, een verhuizing, veel onrust, warmte, roofdierdruk, oppakken, transport of een verandering in rangorde kan behoorlijk wat invloed hebben. Sommige kippen eten minder, worden stiller of komen tijdelijk minder goed mee.

In zo’n periode kan een extra toevoeging soms zinvol zijn, vooral kortdurend. Niet wekenlang, maar tijdelijk rondom het stressmoment. Denk dan aan ondersteuning via het drinkwater als een kip minder eet maar nog wel drinkt.

Toch moet ook hier weer eerst naar de oorzaak worden gekeken. Als de stress blijft bestaan, heeft een supplement maar beperkt nut. Dan moet eerst de situatie rustiger worden. Vraag gerust via de app welke middelen je hiervoor kunt kiezen.

Wanneer heeft een kip met leverbelasting echt iets extra’s nodig?

Dit onderwerp wordt vaak groot gemaakt, terwijl het voor hobbyhouders soms verwarrend is. Een kip met overgewicht, weinig beweging en veel energierijke extra’s kan meer belasting op de stofwisseling krijgen. Dan is het logisch om naar de lever te kijken. Maar dat betekent niet automatisch dat elke kip een apart leverproduct nodig heeft.

Vaak zit de eerste winst juist in minder extra’s geven, minder vetrijke voeding, zorgen dat de kip weer normaal eet en meer beweegt. Pas daarna kun je denken aan ondersteunende producten. En die zijn er zeker. Middelen met Choline of met Mariadistel hebben we in het assortiment, welke ondersteuning bij de lever kunnen bieden.
Deze zijn ook zinvol rond en na het ontwormen van kippen, waarbij de lever oa te maken krijgt met de afvalstoffen van de afgestorven wormen in het lichaam van de kip.

Wanneer heeft een kip dus echt extra toevoegingen nodig?

Samengevat heeft een kip vooral echt extra toevoegingen nodig als haar lichaam tijdelijk meer vraagt dan gewone voeding makkelijk opvangt, of als ze tijdelijk minder goed eet, drinkt of herstelt.

Dat zie je vooral in deze situaties:
de rui, warme periodes, herstel na ziekte, na een antibioticakuur, bij de start of herstart van de leg, bij dunne eierschalen, bij duidelijke stress of als een kip zichtbaar terugvalt in conditie.

Niet elke kip in zo’n situatie heeft automatisch iets extra’s nodig. Maar dit zijn wel de momenten waarop je serieus kunt afvragen of ondersteuning zinvol is.

Veelgestelde vragen

Heeft elke kip standaard extra vitamines nodig?

Nee. Een gezonde kip op goed en volledig voer heeft meestal geen extra vitamines nodig.

Wanneer is extra calcium echt zinvol?

Vooral bij leggende hennen of bij problemen met dunne eierschalen, vaak in combinatie met vit D welke zorgt dat de Calcium beter opgenomen word.

Heeft een kip in de rui altijd extra’s nodig?

Nee. Veel kippen komen daar prima doorheen. Extra ondersteuning is vooral logisch als een kip echt terugvalt in conditie of slecht door de rui komt.

Zijn toevoegingen bij warm weer nuttig?

Dat kan, vooral tijdelijk, als kippen minder eten en duidelijk last hebben van de hitte. Maar eerst moeten schaduw, water en verkoeling op orde zijn.

Heeft een kip na ziekte iets extra’s nodig?

Soms wel. Vooral als herstel traag gaat, de eetlust achterblijft of de darm van slag lijkt.

Hebben kuikens standaard supplementen nodig?

Nee. Goed opfokvoer is de basis. Alleen bij zwakte, stress of een moeilijke start kan tijdelijke ondersteuning logisch zijn.

Bronnen

Oregon State University Extension, Keep the eggs coming with the right chicken care
University of Maryland Extension, Feeding the Flock
UF/IFAS, Factors Affecting Egg Production in Backyard Chicken Flocks
Mississippi State University Extension, Feeds and Nutrition
Merck Veterinary Manual, Management of Backyard Poultry
University of Minnesota Extension, Preventing heat stress in poultry
Merck Veterinary Manual, Vitamin Deficiencies in Poultry
Wageningen University & Research, Effects of nutritional interventions on feathering of poultry: a review
Review over probiotica in pluimvee als alternatief of ondersteuning rond antibioticagebruik
Review over vitamine C, hittestress en oxidatieve belasting bij pluimvee

Heb je een korte vraag over een zieke kip? Ik help je graag, app mij gerust.

Ontdek direct Mestonderzoek kippen, Gezondheidsproducten of lees mijn artikelen over gezondheid en ziektes en hoe je je kippen kunt ondersteunen.