Kleine kippenrassen voor in de tuin: tam, rustig en ideaal voor de woonwijk
Kleine kippenrassen zijn kippen die van nature compact gebouwd zijn, weinig ruimte nodig hebben en over het algemeen rustig van karakter zijn. Ze zijn ideaal voor houders met een kleine achtertuin, een stadstuin of een woonwijk waar overlast voor buren een aandachtspunt is. De bekendste kleine kippenrassen zijn de Serama, het Zijdehoen, de Cochin kriel, de Chabo, de Sabelpootkriel, de Sebright en de Hollandse kriel.
Droom je ervan om kippen te houden, maar heb je niet zo veel ruimte? Of woon je in een woonwijk waar je buren liever geen haan horen kraaien? Dan zijn kleine kippenrassen echt iets voor jou. Ze nemen weinig plek in, zijn vriendelijk van karakter en zorgen toch voor gezelligheid, eitjes en veel kippenplezier.
In dit artikel lees je alles over de kleinste kippenrassen voor in de tuin. Niet de krielversies van grote rassen, maar kippen die van nature klein gebouwd zijn. Per ras bespreek ik het karakter, de verzorging en of ze passen bij jouw situatie.
Wat zijn kleine kippenrassen?
Kleine kippenrassen zijn rassen die van nature een compact formaat hebben — niet omdat ze een kleinere variant zijn van een groter ras, maar omdat ze van origine zo gefokt zijn. Ze wegen doorgaans tussen de 250 gram en 1 kilogram en hebben daarmee aanzienlijk minder ruimte nodig dan standaard kippenrassen.
Van veel grote rassen bestaat ook een krielversie — zoals de kriel-Orpington of kriel-Wyandotte. Die zijn kleiner dan hun grote tegenhanger, maar nog steeds fors vergeleken met echt kleine rassen zoals de Serama of Chabo. In dit artikel gaat het over de écht kleine rassen.
Waarom kiezen voor een klein kippenras?
Kleine kippenrassen hebben een aantal concrete voordelen ten opzichte van grote rassen, zeker voor wie beperkt ruimte heeft:
Ze eten minder, produceren minder mest en hebben een kleinere ren nodig. Het geluid dat ze maken draagt minder ver, wat in een woonwijk een verschil maakt. Ze zijn vaak tam te maken en zoeken contact met mensen, wat ze geschikt maakt voor gezinnen met kinderen. En ze zijn visueel aantrekkelijk — veel kleine rassen hebben opvallende veren, kleuren of een bijzondere bouw.
Eén kanttekening: klein zijn betekent niet automatisch rustig zijn. Sommige kleine rassen hebben juist een groot karakter. Ze kunnen levendig, vlot en aanwezig zijn. Dat is leuk om te zien, maar vraagt wel een ren waar ze zich kunnen uitleven.
Welke kleine kippenrassen zijn er?
Serama
De Serama is het kleinste kippenras dat bestaat. Ze wegen tussen de 250 en 500 gram en vallen direct op door hun rechtopstaande houding, trotse borst en zelfverzekerde manier van lopen. Ze worden vaak omschreven als de hondjes onder de kippen, omdat ze je actief volgen en contact zoeken.
Karakter: Nieuwsgierig, sociaal en contact zoekend. Ze wennen snel aan mensen en worden makkelijk tam.
Eieren: Ze leggen kleine eitjes, gemiddeld 3 tot 4 per week afhankelijk van het seizoen.
Verzorging: Er wordt vaak gezegd dat Serama’s slecht tegen kou kunnen. In de praktijk valt dat mee. In Nederlandse winters doen ze het prima zolang het hok tochtvrij en droog is. Vochtvrije bodembedekking zoals hennepvezel of stro is voldoende.
Let op: Ze zijn klein en kwetsbaar. Een veilige ren zonder openingen waar roofdieren doorheen kunnen is essentieel.
Geschikt voor: Kleine tuinen, gezinnen met kinderen, beginners die graag tamme kippen willen.
Cochin kriel
De Cochin kriel heeft een opvallend ronde bouw, korte pootjes en veren tot over de voeten. Ze waggelen door de ren op een manier die bijna komisch aandoet, maar precies dat maakt hun charme. Ze zijn vriendelijk, kalm en worden snel tam.
Karakter: Kalm, vriendelijk en goed te hanteren. Ze schrikken zelden en zijn rustig in de omgang.
Eieren: Ze leggen regelmatig kleine crèmekleurige eitjes, maar zijn geen toplegsters. Gemiddeld 2 tot 3 eieren per week.
Verzorging: De bevedering aan de poten vraagt extra aandacht. Modder en nattigheid kunnen de poten beschadigen. Een droge ondergrond is belangrijk — een overdekte ren of brekerzand helpt. Ze vliegen nauwelijks, dus een laag hek is voldoende.
Let op: Controleer de poten regelmatig op vuilopbouw of beginnende kalkpoten.
Geschikt voor: Rustige tuinen, gezinnen met jonge kinderen, mensen die graag kippen die je makkelijk kunt oppakken.
Zijdehoen kriel
Het kriel zijdehoen valt direct op door zijn zijdeachtig dons in plaats van gewone veren. Dat geeft ze een uniek, poedelig uiterlijk. Ze hebben een kalm karakter, maken weinig herrie en worden zelden schrikachtig. In sommige landen worden ze ingezet als therapiedieren, dat zegt genoeg over hun aard.
Karakter: Rustig, zacht en goed in de omgang met kinderen. Ze zoeken contact en worden snel tam.
Eieren: Ze leggen kleine eitjes maar zijn geen intensieve legsters. Ze broeden graag en zijn zorgzame moeders.
Verzorging: Hun bijzondere verenstructuur houdt minder water af dan normale veren. Bij regen of hoge luchtvochtigheid worden ze natter. Een overdekte ren en droge plek zijn belangrijk.
Let op: Ze zien door hun kuif minder goed. Houd dit in de gaten bij de voerplek zorg dat ze er goed bij kunnen en knip evt de veren voor de ogen weg
Geschikt voor: Beginners, gezinnen met kinderen, mensen die kippen als huisdier willen houden.
Chabo
De Chabo is een Japans ras met extreem korte pootjes en een opvallend hoge, opgerichte staart. Ze hebben een kalme, vriendelijke uitstraling en lopen niet ver van hun hok af. Daardoor zijn ze goed te houden in een kleinere ruimte.
Karakter: Rustig en vriendelijk. Ze broeden graag en zijn goede moeders.
Eieren: Ze leggen kleine eitjes. Geen toplegster, maar regelmatig.
Verzorging: Door hun korte bouw en dichte bevedering zijn ze gevoeliger voor vocht en kou. Een droge plek en extra aandacht in de winter zijn belangrijk. Let ook op de poten — die zitten dicht bij de grond en kunnen snel vies worden.
Geschikt voor: Mensen met een kleine tuin die graag een sierlijk en rustig ras willen.
Sabelpootkriel
De Sabelpootkriel is een van de oudste Nederlandse krielrassen en valt direct op door de lange voetveren en de rechtopstaande houding. Dit ras wordt al eeuwen gehouden, zowel vanwege het uiterlijk als het vriendelijke gedrag.
Karakter: Nieuwsgierig, sociaal en aanhankelijk. Ze zoeken zelf contact en worden makkelijk tam.
Eieren: Ze leggen kleine eitjes en doen dat vrij regelmatig voor een sierras.
Verzorging: De lange bevedering aan de poten vraagt een droge, schone ondergrond. Modder is een probleem — een overdekte ren of vaste ondergrond werkt het beste. Controleer de poten regelmatig.
Geschikt voor: Tuinliefhebbers die een klassiek Nederlands ras willen, beginners die graag tamme kippen willen.
Sebright
De Sebright is een van de oudste sierkrielrassen ter wereld, ontwikkeld in Engeland in het begin van de negentiende eeuw. Ze worden gewaardeerd om hun prachtige gezoomde verenkleed — goud of zilver, met een donkere rand langs elke veer. Visueel zijn ze een van de aantrekkelijkste kleine rassen.
Karakter: Actiever en pittiger dan andere kleine rassen. Niet het makkelijkst tam te maken maar met geduld goed te hanteren.
Eieren: Ze leggen kleine eitjes maar zijn geen intensieve legsters.
Verzorging: Ze houden van scharrelen en bewegen. Geef ze genoeg ruimte in de ren. Ze zijn redelijk weerbestendig maar hebben wel een droog hok nodig.
Geschikt voor: Mensen die een visueel opvallend ras willen en wat ervaring hebben met kippen.
Hollandse kriel
De Hollandse kriel is een oer-Hollands ras met een rustige, betrouwbare uitstraling. Minder opvallend dan sierkippen maar juist daardoor ideaal voor wie gewoon gezellige, makkelijke kippen in de tuin wil.
Karakter: Vriendelijk en levendig maar niet druk. Goed bestand tegen het Nederlandse klimaat.
Eieren: Ze leggen kleine witte eitjes en zijn voor een kriel een vrij goede legster.
Verzorging: Relatief weinig extra zorg nodig. Ze kunnen wel hoog vliegen — kortwieken is een optie als de ren open is. Ze houden goed stand in koude winters.
Geschikt voor: Mensen die een makkelijk, betrouwbaar ras willen zonder bijzondere verzorgingseisen.
Vergelijkingstabel kleine kippenrassen
| Ras | Gewicht | Karakter | Legger | Geschikt voor beginners |
|---|---|---|---|---|
| Serama | 250–500 gr | Sociaal, contact zoekend | Matig | Ja |
| Cochin kriel | 600–1000 gr | Kalm, vriendelijk | Matig | Ja |
| Zijdehoen kriel | 500–800 gr | Rustig, zacht | Matig | Ja |
| Chabo | 500–600 gr | Kalm, broedt graag | Matig | Ja |
| Sabelpootkriel | 500–700 gr | Nieuwsgierig, sociaal | Matig | Ja |
| Sebright | 400–600 gr | Actief, pittig | Laag | Minder geschikt |
| Hollandse kriel | 500–700 gr | Rustig, betrouwbaar | Goed | Ja |
Praktische verzorging van kleine kippenrassen
Kleine kippen hebben geen grote weide nodig maar een veilige, droge en tochtvrije plek is wel essentieel. Dit zijn de basisbehoeften:
Hok: Tochtvrij, droog en donker genoeg om ’s nachts goed te slapen. Minimaal 0,25 m² per kip in het nachthok.
Ren: Minimaal 3 tot 5 m² per kip. Groter is altijd beter. Bij rassen met voetveren is een droge of overdekte ondergrond belangrijk.
Voer: Gewone legkorrel werkt goed. Kleine kippen eten minder dan grote rassen maar hebben dezelfde voedingsbehoefte. Zorg ook voor grit voor de spijsvertering en kalk voor de eierschalen.
Water: Dagelijks vers water. In de winter extra opletten op bevriezing.
Zandbad: Essentieel voor de verzorging van veren en huid. Kleine kippen nemen graag en lang een stofbad. Voeg eventueel wat houtas of diatomeeënaarde toe.
Roofdierbeveiliging: Juist voor kleine rassen is dit cruciaal. Ze zijn kwetsbaarder voor roofvogels, katten en marders. Zorg voor een goed afgesloten ren met bodembeveiliging.
Kleine kippen in een woonwijk, waar moet je op letten?
Kleine kippenrassen zijn bij uitstek geschikt voor een woonwijk, maar er zijn een paar praktische aandachtspunten. Geen haan is de makkelijkste manier om geluidsoverlast te voorkomen — hennen leggen ook zonder haan gewoon eieren. Check altijd de APV van je gemeente voor eventuele regels. Overleg vooraf met directe buren, dat voorkomt vervelende situaties achteraf. En zorg voor een schoon hok — geur is het meest voorkomende klachtpunt bij kippen in de woonwijk.
Lees meer over kippen houden in een woonwijk in mijn uitgebreide artikel: Kippen houden in een woonwijk
Veelgestelde vragen over kleine kippenrassen
Wat is het kleinste kippenras ter wereld?
De Serama is het kleinste kippenras ter wereld. Ze wegen tussen de 250 en 500 gram en zijn oorspronkelijk afkomstig uit Maleisië.
Welk klein kippenras is het tamst?
De Serama, het Zijdehoen en de Cochin kriel staan bekend als de tamste kleine kippenrassen. Ze zoeken actief contact met mensen en worden snel gewend aan aanraking.
Hoeveel eieren leggen kleine kippen?
Kleine kippen leggen gemiddeld 2 tot 4 kleine eitjes per week, afhankelijk van het ras en het seizoen. Ze zijn over het algemeen geen intensieve legsters zoals hybride legkippen.
Zijn kleine kippen geschikt voor kinderen?
Ja, de meeste kleine kippenrassen zijn goed geschikt voor gezinnen met kinderen. Zeker de Serama, het Zijdehoen en de Cochin kriel zijn rustig en makkelijk te hanteren.
Hoeveel ruimte hebben kleine kippen nodig?
Als vuistregel: minimaal 0,25 m² per kip in het nachthok en minimaal 3 tot 5 m² per kip in de ren. Groter is altijd beter voor het welzijn.
Kunnen kleine kippen tegen kou?
De meeste kleine rassen houden het prima in Nederlandse winters, mits het hok tochtvrij en droog is. Serama’s hebben een iets extra beschut hok nodig. Zijdehoenen worden natter in de regen en hebben een overdekte plek nodig.
Wat is het verschil tussen een kriel en een klein kippenras?
Een kriel is een kleinere variant van een groot ras zoals een kriel-Orpington. Een klein kippenras is van nature klein gebouwd, zoals de Serama of Chabo. Ze zijn niet afgeleid van een groter ras maar zijn zelfstandig gefokt op compacte formaat.
Welk klein kippenras legt de meeste eieren?
De Hollandse kriel is voor haar formaat een goede legster. Ook de Serama legt vrij regelmatig. Rassen zoals de Sebright en het Zijdehoen zijn minder goede legsters.
Meer lezen:
- Wel of geen haan?
- Kippen houden in woonwijk
- Houten of kunststof kippenhok, waar kies je voor
- Een kunststof tuinhuis als kippenhok
- De basis voor gezonde kippen – eenvoud werkt écht
- Goede voeding voor kippen
Ik ben geen dierenarts. Alles wat je hier leest is gebaseerd op mijn eigen ervaring en kennis als kippenhouder. Bij twijfel of gezondheidsklachten raadpleeg altijd een dierenarts.